Nội dung chính
Trong kịch bản nguồn nước trên lưu vực sông Hồng‑Thái Bình mùa cạn 2025‑2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường khuyến cáo sử dụng hợp lý nguồn nước trong thời kỳ đổ ải.
Tổng quan kịch bản nguồn nước 2025‑2026
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp đã ký quyết định công bố kịch bản nguồn nước cho giai đoạn từ tháng 11/2025 đến tháng 6/2026. Dựa trên dữ liệu hiện trạng và dự báo khí tượng‑thủy văn, kịch bản đánh giá mức nước toàn lưu vực sông Hồng‑Thái Bình ở mức bình thường, đáp ứng đa mục tiêu sinh hoạt, nông nghiệp, công nghiệp và phát điện.
1. Nguồn nước cơ bản ổn định
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, xu hướng diễn biến tại 7 hồ chứa lớn, 30 hồ và các cụm hồ có dung tích từ 5 triệu m³ trở lên, cùng tiểu lưu vực và tầng chứa ngầm, cho thấy mức nước duy trì ở mức bình thường. Tổng dung tích dự kiến của 7 hồ lớn sẽ đạt khoảng 27,6 tỷ m³ vào ngày 1/1/2026, giảm xuống 24 tỷ m³ sau đổ ải (1/3) và dao động 22,1‑22,6 tỷ m³ vào ngày 1/4, thời điểm nắng nóng cao điểm.
2. Đánh giá rủi ro và khu vực nhạy cảm
Mặc dù tổng mức nước ổn định, một số tiểu lưu vực (Đà, Lô‑Gâm, Thao, Cầu‑Thương) và các hồ nhỏ có thể gặp nguy cơ thiếu nước trong các tháng 1, 2 và 5/2026 do lượng mưa dự báo thấp. Các tỉnh Lai Châu, Sơn La, Lào Cai, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Ninh Bình và Hưng Yên cần tăng cường giám sát và chuẩn bị nguồn dự phòng.
3. Nguồn nước ngầm và mức khai thác
Trong giai đoạn này, mực nước ngầm tại các tỉnh miền Bắc dao động:
- Hà Nội: 12,8‑34,5 m, hỗ trợ khai thác khoảng 140.500 m³/ngày.
- Hưng Yên: 3,9‑16,8 m, đáp ứng 63.490 m³/ngày.
- Bắc Ninh: 2,1‑32,8 m, cung cấp 47.650 m³/ngày.
Một số giếng đã tiệm cận ngưỡng mực nước động cho phép, do đó cần quản lý khai thác chặt chẽ.
Kế hoạch sử dụng nước và khuyến cáo
Để giảm thiểu nguy cơ thiếu nước cục bộ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất:
- Vận hành linh hoạt các hồ chứa lớn, ưu tiên điều chỉnh lượng đổ ải trong khoảng 3,2‑3,7 tỷ m³ năm 2026.
- Khai thác nước ngầm một cách bền vững, tránh khai thác quá mức.
- Thực hiện các biện pháp tiết kiệm nước trong nông nghiệp (tưới tiêu chính xác, sử dụng hệ thống bơm năng lượng mặt trời).
- Giám sát chặt chẽ các khu vực trọng điểm, đặc biệt là trong tháng 4‑6/2026 khi nhu cầu phát điện tăng cao.
Đồng thời, Bộ Công Thương cần điều hành linh hoạt các nhà máy thủy điện, cân bằng nguồn điện để không gây áp lực quá mức lên nguồn nước.
Đề xuất cho địa phương
Các tỉnh, thành phố trong lưu vực nên:
- Xây dựng kế hoạch khai thác nước dự phòng, kết hợp sử dụng nước mặt, nước ngầm và tích trữ nước mưa.
- Tăng cường nạo vét, cải tạo công trình thủy lợi, khai thác triều cường để tăng khả năng lấy nước.
- Rà soát và nâng cao hiệu quả vận hành nhà máy nước sạch, kiểm soát xả thải.
- Hợp tác chặt chẽ với Cục Quản lý tài nguyên nước và Cục Quản lý, Xây dựng công trình thủy lợi để cập nhật kịch bản và điều phối nguồn nước.
Việc đồng bộ hoá các biện pháp trên sẽ giúp bảo đảm nguồn nước ổn định, an toàn cho sinh hoạt, nông nghiệp và năng lượng trong mùa cạn 2025‑2026.
Thế Đan
