Nội dung chính
Việc mở rộng quy định niêm yết cho các doanh nghiệp công nghệ chưa có lợi nhuận có thể tạo ra một làn sóng mới cho thị trường chứng khoán Việt Nam.
Bối cảnh hiện tại của quy định niêm yết trên HoSE
Hiện nay, Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HoSE) chỉ cho phép công ty mới niêm yết khi có lợi nhuận trong hai năm liên tiếp và không có lỗ lũy kế. Nếu công ty đã niêm yết nhưng rơi vào trạng thái lỗ, cổ phiếu vẫn được giao dịch nhưng có thể bị đưa vào danh sách cảnh báo hoặc thậm chí hủy niêm yết khi lỗ kéo dài ba năm, vốn chủ sở hữu âm hoặc lỗ lũy kế vượt vốn điều lệ.
Yêu cầu lợi nhuận hiện hành
Quy định này nhằm bảo vệ nhà đầu tư, nhưng đồng thời tạo ra rào cản lớn đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực khoa học công nghệ – những công ty thường cần thời gian dài để thu hồi chi phí đầu tư ban đầu.
Mô hình niêm yết của các sàn quốc tế – Bài học từ Nasdaq
Ông Johan Nyvene, Chủ tịch HSC, đã đưa ra ví dụ về thị trường Mỹ, nơi Nasdaq không yêu cầu doanh nghiệp phải có lợi nhuận để lên sàn. Thay vào đó, sàn tập trung vào các tiêu chí khác như vốn chủ sở hữu tối thiểu, giá trị vốn hóa, giá cổ phiếu tối thiểu (thường từ 4 USD), số lượng cổ đông, tính thanh khoản và chuẩn mực quản trị.
Tiêu chí phi lợi nhuận
Nhờ các tiêu chí này, nhiều công ty công nghệ và startup tăng trưởng nhanh đã có thể niêm yết dù chưa có lợi nhuận. Tuy nhiên, sau khi lên sàn, nếu giá cổ phiếu giảm dưới mức quy định, vốn chủ sở hữu suy giảm hoặc vi phạm nghĩa vụ công bố thông tin, cổ phiếu vẫn có thể bị cảnh báo và thậm chí hủy niêm yết.
Đề xuất và quan điểm của các chuyên gia trong nước
Trong tọa đàm do báo Tuổi Trẻ tổ chức, ông Johan đề xuất tạo một bảng giao dịch riêng cho các doanh nghiệp khoa học công nghệ và khởi nghiệp sáng tạo chưa có lợi nhuận. Ông cho rằng điều này sẽ đáp ứng nhu cầu của nhóm nhà đầu tư quan tâm tới tiềm năng tăng trưởng, đồng thời hỗ trợ các công ty không phải rời sàn khi chưa đáp ứng tiêu chuẩn lợi nhuận.
Lợi ích cho startup và nhà đầu tư
Ông Nguyễn Thành Trung, Tổng giám đốc FinSuccess, nhấn mạnh rằng quy định hiện hành là rào cản lớn cho các công ty đang trong giai đoạn hình thành. Khi có kênh huy động vốn qua sàn chứng khoán, các startup sẽ tiếp cận được nguồn vốn từ quỹ đầu tư mạo hiểm và các nhà đầu tư cá nhân, đồng thời đa dạng hoá danh mục đầu tư cho nhà đầu tư.
Định hướng của SSC và chính phủ
Bà Phạm Thị Thùy Linh, Trưởng ban Phát triển thị trường chứng khoán thuộc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), cho biết Bộ Tài chính đang chuẩn bị một nghị định riêng để hướng dẫn giao dịch với doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Các doanh nghiệp này thường có chi phí đầu tư dự án lớn, khiến họ khó đáp ứng tiêu chuẩn lợi nhuận truyền thống.
SSC dự kiến sẽ lập một bảng giao dịch riêng, nới lỏng các tiêu chí niêm yết và tập trung đánh giá tiềm năng doanh thu và khả năng sinh lời trong tương lai thay vì lợi nhuận hiện tại.
Triển khai và thách thức trong tương lai
Trong chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030, SSC nhấn mạnh mục tiêu nâng cao cả quy mô và chất lượng hàng hóa. Bên cạnh việc tạo bảng giao dịch mới, cơ quan quản lý còn đang gấp rút triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) và các nghiệp vụ giao dịch bán chứng khoán chờ về và giao dịch trong ngày (T0).
Việc đưa các cơ chế này vào thực tiễn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan, đồng thời phải xây dựng hạ tầng kỹ thuật và khung pháp lý vững chắc để đảm bảo tính minh bạch và an toàn cho nhà đầu tư.
Tất Đạt
Việc tạo ra một bảng giao dịch riêng cho các doanh nghiệp công nghệ chưa có lợi nhuận không chỉ giúp họ tiếp cận vốn mà còn đa dạng hoá sản phẩm tài chính cho nhà đầu tư. Bạn nghĩ sao về đề xuất này? Hãy chia sẻ quan điểm của mình và theo dõi chúng tôi để cập nhật những thay đổi quan trọng trong thị trường chứng khoán Việt Nam.
