Hiểu về phế cầu khuẩn và tác động của nó

Phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae) là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi nặng, viêm màng não và nhiễm trùng huyết trên toàn thế giới.

Những nhóm nguy cơ cao

Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện của trẻ dưới 5 tuổi, người cao tuổi (≥65) và những người mắc bệnh mãn tính như hen phổi, COPD, tiểu đường, tim mạch, gan, thận, hoặc có tình trạng suy giảm miễn dịch là những đối tượng dễ bị phế cầu khuẩn tấn công nhất.

Hậu quả khi không tiêm phòng

Triệu chứng ban đầu thường giống cảm lạnh: sốt, ớn lạnh, ho, khó thở. Nếu không được can thiệp kịp thời, bệnh có thể nhanh chóng tiến triển thành viêm phổi nặng, nhiễm trùng huyết hoặc viêm màng não, đôi khi dẫn tới tử vong.

Theo báo cáo của WHO (2022), có khoảng 1,6 triệu ca tử vong toàn cầu mỗi năm do phế cầu khuẩn, trong đó trẻ em dưới 5 tuổi chiếm tới 30% tổng số.

Lợi ích của vắc xin phòng phế cầu

Tiêm vắc xin giúp cơ thể tạo ra kháng thể chống lại Streptococcus pneumoniae, giảm nguy cơ mắc bệnh tới 70‑90% và làm nhẹ đi mức độ nặng nếu bị nhiễm. Nghiên cứu thực địa tại các bệnh viện tỉnh miền núi cho thấy tỉ lệ nhập viện vì viêm phổi giảm 45% sau khi triển khai tiêm chủng rộng rãi.

Đối tượng nên tiêm và lịch tiêm đề xuất

• Trẻ từ 2 tháng đến 5 tuổi (theo lịch 2‑4‑6‑12 tháng hoặc 2‑4‑6‑12‑15‑18 tháng tùy loại vắc-xin).
• Người từ 65 tuổi trở lên (tiêm một liều duy nhất hoặc hai liều tùy loại).
• Người mắc bệnh mãn tính: hen phế quản, COPD, tiểu đường, bệnh tim, bệnh gan, bệnh thận, hoặc suy giảm miễn dịch.
• Người hút thuốc lá thường xuyên.

Việc tiêm phòng nên được thực hiện trước mùa lạnh, thường là tháng 9‑10 tại Việt Nam, để bảo vệ sức khỏe trong những tháng có thời tiết lạnh và ẩm ướt.

Triển khai tiêm chủng tại Việt Nam

Hiện đã có nhiều loại vắc xin phế cầu được Bộ Y tế phê duyệt, và dự kiến sẽ đưa vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng (TCM) từ năm 2026, ưu tiên các khu vực miền núi, dân tộc thiểu số và những địa bàn có tỷ lệ tử vong cao.

Những bác sĩ chuyên khoa hô hấp, như cô Cao Thị Hồng Mai – Trưởng Khoa Bệnh phổi, Bệnh viện Đa khoa Lâm Đồng, nhấn mạnh: “Tiêm vắc xin không chỉ bảo vệ bản thân mà còn giảm tải cho các cơ sở y tế trong mùa dịch, ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.”

Hãy liên hệ với cơ sở y tế gần nhất để kiểm tra lịch tiêm và nhận được tư vấn chuyên môn.

An Nhiên.