Legacy In Bloom: Hành trình hồi sinh thổ cẩm người Mạ

Di sản văn hoá không chỉ là bảo tồn, mà còn là sự tái sinh trong cuộc sống hiện đại. Trong thời đại tốc độ, nhu cầu tìm lại bản sắc dân tộc ngày càng cao. Dự án “Legacy In Bloom” do nhà thiết kế trẻ Ao Kim Ngọc sáng lập đã mang thổ cẩm người Mạ ra phố thị, biến những tấm vải truyền thống thành những bộ trang phục thời trang đầy sức sống.

1. Bối cảnh: Nguy cơ mai một của nghề dệt truyền thống

Ở Tà Lài, vùng biên giới Vườn Quốc gia Cát Tiên, số lượng khung cửi giảm 40% trong vòng 5 năm qua (theo Báo cáo của Sở Văn hoá – Thể thao tỉnh Đồng Nai, 2023). Người trẻ ít quan tâm đến nghề dệt, dẫn đến nguy cơ mất mát các kỹ thuật truyền thống.

2. Ao Kim Ngọc: Tiếp cận thổ cẩm như “mật mã văn hoá”

Thay vì chỉ sao chép họa tiết lên áo hiện đại, Ao Kim Ngọc dành 6 tháng sinh sống cùng cộng đồng Mạ, học hỏi từ các nghệ nhân như bà Ka Rỉn và bà Ka Hương. Kết quả là bộ sưu tập Lypara đã tinh gọn ba yếu tố cốt lõi: bảng màu lấy cảm hứng từ rừng rậm, họa tiết hình học tượng trưng cho vũ trụ, và kỹ thuật nhuộm tự nhiên từ cây rừng.

3. Tà Lài – Nơi mỗi sợi vải kể một câu chuyện

Với người Mạ, thổ cẩm là “sổ nhật ký” của thiên nhiên. Đường zigzag tượng trưng cho vòng tuần hoàn của sự sống, hình ảnh muông thú và nhà sàn phản ánh môi trường sinh sống. Những câu chuyện này được đưa vào thiết kế qua các chi tiết cắt may và họa tiết in nổi, khiến mỗi bộ trang phục trở thành một “bản đồ” văn hoá.

4. Long House Tà Lài: Nơi giao thoa quá khứ và tương lai

Không gian Long House – ngôi nhà dài truyền thống giữa rừng, đã trở thành điểm diễn ra buổi trình diễn “Legacy In Bloom”. Thiết kế của Ao Kim Ngọc không chỉ tôn vinh vẻ đẹp truyền thống mà còn nhấn mạnh yếu tố bền vững: sử dụng sợi bông hữu cơ, quy trình nhuộm không dùng hoá chất độc hại, giảm 30% lượng nước tiêu thụ so với phương pháp công nghiệp (theo nghiên cứu nội bộ Lypara, 2024).

5. Thông điệp bền vững và triển vọng

Dự án khẳng định: khi thế hệ trẻ tái khám phá nguồn cội, di sản không còn là “bảo vật trong tủ” mà trở thành nền tảng cho sáng tạo hiện đại. Theo UNESCO, việc kết hợp di sản văn hoá vào thời trang có thể tăng trưởng kinh tế địa phương lên tới 15% trong vòng 5 năm (Báo cáo UNESCO, 2022). “Legacy In Bloom” đang mở ra con đường cho các làng dệt khác ở Việt Nam áp dụng mô hình tương tự.

Hãy cùng theo dõi hành trình của Ao Kim Ngọc và những bộ sưu tập mới, để cảm nhận sức mạnh của di sản trong thời trang hiện đại.