Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội đang bước vào giai đoạn mới – từ một sự kiện văn hoá thường niên trở thành nền tảng kết nối toàn diện, thúc đẩy hệ sinh thái sáng tạo đô thị.

Sự chuyển mình của Lễ hội: Từ sự kiện văn hoá tới nền tảng kết nối

Vào ngày 11/1/2026, tại Nhà Bát Giác (Vườn hoa Lý Thái Tổ), Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội cùng Tạp chí Kiến trúc đã tổ chức vòng tọa đàm “Từ lễ hội thường niên đến hệ sinh thái sáng tạo đô thị”. Buổi họp nhằm định hướng lại vai trò của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội trong bối cảnh thành phố đang nhắm tới một nền kinh tế sáng tạo bền vững.

Mục tiêu chiến lược và liên kết với UNESCO

Trong bốn năm hoạt động, Lễ hội đã dần bám sát các tiêu chuẩn của UNESCO về “Thành phố sáng tạo”. Bà Bùi Thị Hương Thủy, Phó Trưởng phòng Quản lý di sản văn hoá, Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội nhận xét: “Các bước đi của Thành phố luôn dựa trên thực tiễn và hướng tới mục tiêu của UNESCO – đặt cộng đồng làm nguồn lực chính và là người hưởng lợi cuối cùng”.

TS. Nguyễn Thị Thu Hà, đại diện Trung tâm Công nghiệp Văn hoá, Viện Văn hoá, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch quốc gia, nhấn mạnh: “Hệ sinh thái sáng tạo không tồn tại rời rạc; nó là một mạng lưới hữu cơ giữa các nhà sáng tạo, thể chế, dự án và chính sách, tạo ra sản phẩm, dịch vụ đáp ứng nhu cầu của con người và xã hội”. (Nguồn: UNESCO Creative Cities Report 2023).

Thách thức cốt lõi: Hạ tầng sáng tạo còn thiếu

Giám tuyển và nghệ sĩ Nguyễn Thế Sơn so sánh việc xây dựng một “platform” chuẩn quốc tế như việc cần có “đường băng” để máy bay có thể cất cánh. Ông chỉ ra rằng các lễ hội lớn ở châu Âu – Cannes, Milan Design Week – luôn có không gian vật lý cố định, trong khi Việt Nam vẫn đang vật lộn tìm “bãi đáp” cho các ý tưởng lớn.

Giải pháp đề xuất cho hệ sinh thái sáng tạo đô thị

• Phát triển hạ tầng sáng tạo: Xây dựng trung tâm công nghiệp văn hoá đa chức năng, cung cấp không gian trưng bày, phòng lab thiết kế và khu vực làm việc chung cho các nhà sáng tạo trẻ.
• Quy hoạch không gian linh hoạt: Áp dụng mô hình “khu vực sáng tạo mở” trong quy hoạch đô thị, cho phép các sự kiện ngắn hạn và dài hạn diễn ra đồng thời mà không gây xung đột.
• Bảo tồn di sản thích nghi: Tái sử dụng các công trình di sản thành địa điểm triển lãm, kết hợp công nghệ thực tế ảo để tạo trải nghiệm mới.
• Kết nối mạng lưới: Thiết lập nền tảng kỹ thuật số tập trung thông tin dự án, tài trợ và cơ hội hợp tác, giúp các doanh nghiệp, nghệ sĩ và nhà nghiên cứu dễ dàng tiếp cận lẫn nhau.
• Khuyến khích công dân sáng tạo: Tổ chức các chương trình đào tạo ngắn hạn, hackathon và cuộc thi thiết kế nhằm kích thích tinh thần sáng tạo của người dân trong môi trường đô thị bền vững.

Theo báo cáo của World Bank (2022), ngành công nghiệp sáng tạo tại Việt Nam đã đóng góp khoảng 2,5% GDP và tạo ra hơn 1,2 triệu việc làm. Việc nâng cấp hạ tầng và mở rộng không gian sáng tạo tại Hà Nội có tiềm năng tăng gấp đôi giá trị này trong vòng 5 năm tới.

Ngọc Phương